Đăng ký thành công

Giải pháp chống hàng giả toàn diện cho doanh nghiệp

Thứ Sáu, 21/03/2025, 11:42 1258 Views Minh Anh iCheck

Các giải pháp chống hàng giả hiệu quả sẽ giúp doanh nghiệp bảo vệ thương hiệu và người tiêu dùng dễ dàng nhận diện sản phẩm chính hãng. Nếu bạn đang tìm hiểu các phương pháp như công nghệ chống giả, mẫu tem chống hàng giả, truy xuất nguồn gốc hay biện pháp giám sát thị trường để hạn chế hàng giả, hãy cùng iCheck tìm hiểu trong bài viết dưới đây.

1. Tình hình hàng giả, hàng nhái hiện nay tại Việt Nam

Thực trạng và những con số thống kê mới nhất

Theo bài viết trên Báo Chính Phủ, năm 2023, lực lượng Quản lý thị trường đã kiểm tra 71.910 vụ, xử lý 52.349 vụ vi phạm, thu nộp ngân sách gần 500 tỷ đồng. Riêng trong lĩnh vực thương mại điện tử, lực lượng đã kiểm tra 834 vụ, xử lý 764 vụ, xử phạt hơn 12 tỷ đồng và tịch thu hàng hóa trị giá gần 6 tỷ đồng. Tình trạng vi phạm vẫn diễn biến phức tạp, tiếp tục là thách thức đối với công tác quản lý thị trường.

Dù đạt nhiều kết quả, tình trạng hàng giả vẫn phức tạp do thủ đoạn tinh vi, pháp luật chồng chéo, khó phân biệt hàng thật – giả, và sự phối hợp chưa hiệu quả giữa doanh nghiệp với cơ quan chức năng.

Trước thực trạng này, việc áp dụng giải pháp chống hàng giả toàn diện là điều cần thiết. Một trong những hướng đi hiệu quả là sử dụng các mẫu tem chống hàng giả đã được tích hợp công nghệ xác thực và truy xuất nguồn gốc, giúp doanh nghiệp bảo vệ thương hiệu, người tiêu dùng dễ nhận biết hàng thật – giả.

Lực lượng chức năng thu giữ hàng giả, cảnh báo nạn hàng nhái tràn lan.
Lực lượng chức năng thu giữ hàng giả, cảnh báo nạn hàng nhái tràn lan

Tác hại của hàng giả đối với doanh nghiệp và người tiêu dùng

Đối với doanh nghiệp

  • Mất doanh thu, lợi nhuận do hàng giả cạnh tranh trực tiếp.
  • Ảnh hưởng uy tín thương hiệu khi khách hàng mua phải hàng kém chất lượng.
  • Tốn kém chi phí cho các biện pháp chống hàng giả và kiện tụng.
  • Khó mở rộng thị trường do hàng giả chiếm lĩnh.
  • Rủi ro pháp lý nếu hàng giả gây hậu quả nghiêm trọng.

Đối với người tiêu dùng

  • Gây hại sức khỏe: Hàng giả chứa hóa chất độc hại, ảnh hưởng đến người dùng (mỹ phẩm, thuốc, thực phẩm…).
  • Thiệt hại kinh tế: Mất tiền mua hàng kém chất lượng, tốn thêm chi phí mua lại sản phẩm chính hãng.
  • Mất niềm tin vào thị trường: Khó phân biệt hàng thật – giả, e ngại khi mua sắm.
  • Không được bảo hành, đổi trả: Hàng giả không có bảo hành chính hãng, gây thiệt hại khi hư hỏng.
  • Nguy hiểm đến tính mạng: Một số sản phẩm như linh kiện ô tô, thiết bị điện tử giả có thể gây cháy nổ.
  • Làm giảm giá trị hàng thật: Hàng giả tràn lan ảnh hưởng đến uy tín và giá trị của sản phẩm chính hãng.
Da nổi mụn, kích ứng do sử dụng mỹ phẩm giả
Da nổi mụn, kích ứng do sử dụng mỹ phẩm giả

2. Các quy định pháp lý và chính sách chống hàng giả

Quy định pháp luật hiện hành

Luật

Nội dung chính

Phạm vi áp dụng

Luật Sở hữu trí tuệ 2005 (sửa đổi, bổ sung 2009, 2019)

Bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, nhãn hiệu, sáng chế; xử lý vi phạm liên quan đến hàng giả.

Áp dụng cho các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước có đăng ký sở hữu trí tuệ tại Việt Nam.

Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 2010

Quy định trách nhiệm của doanh nghiệp, chế tài xử lý hàng giả, hàng kém chất lượng

Tất cả các cá nhân, tổ chức tham gia hoạt động thương mại, sản xuất, tiêu dùng tại Việt Nam.

Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012 (sửa đổi, bổ sung 2020)

Quy định xử phạt hành chính đối với hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả.

Cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền xử phạt doanh nghiệp, cá nhân vi phạm.

Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017)

Xử lý hình sự đối với hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả có mức độ nghiêm trọng.

Cá nhân, tổ chức có hành vi vi phạm nghiêm trọng, gây hậu quả lớn.

Nghị định 98/2020/NĐ-CP về xử phạt hành chính trong lĩnh vực thương mại, sản xuất, hàng giả

Quy định mức phạt tiền và biện pháp xử lý đối với các hành vi vi phạm về hàng giả.

Doanh nghiệp, cá nhân tham gia hoạt động thương mại tại Việt Nam.

Vai trò của cơ quan chức năng

Cục Quản lý thị trường (Bộ Công Thương)

Các cơ quan chức năng đang triển khai nhiều giải pháp chống hàng giả nhằm bảo vệ người tiêu dùng và thị trường.

  • Giám sát, kiểm tra và xử lý nghiêm các hành vi sản xuất, kinh doanh hàng giả
  • Tổ chức các chiến dịch truy quét kết hợp tuyên truyền để nâng cao nhận thức cộng đồng về nhận diện sản phẩm chính hãng.
  • Đồng thời phối hợp với doanh nghiệp trong việc hỗ trợ truy xuất nguồn gốc, đảm bảo tính minh bạch và an toàn trong toàn bộ chuỗi cung ứng.

Công an kinh tế (Bộ Công an)

  • Điều tra và xử lý nghiêm tội phạm sản xuất, tiêu thụ hàng giả theo quy định của Bộ luật Hình sự.
  • Truy quét các đường dây sản xuất, phân phối hàng giả quy mô lớn, triệt phá tận gốc các tổ chức vi phạm.
  • Bảo vệ quyền lợi doanh nghiệp chân chính, đảm bảo môi trường kinh doanh công bằng, minh bạch.
Cơ quan chức năng kiểm tra hàng hóa, ngăn chặn hàng giả trên thị trường
Cơ quan chức năng kiểm tra hàng hóa, ngăn chặn hàng giả trên thị trường

Hải quan Việt Nam

  • Kiểm soát chặt chẽ hàng hóa nhập khẩu, ngăn chặn hàng giả, hàng nhái xâm nhập thị trường ngay từ cửa khẩu.
  • Phối hợp với doanh nghiệp trong việc xác minh nguồn gốc hàng hóa, hỗ trợ quá trình kiểm định sản phẩm chính hãng.
  • Xử lý nghiêm các cá nhân, tổ chức vi phạm, áp dụng biện pháp hành chính và pháp lý đối với những trường hợp nhập khẩu hàng giả, hàng kém chất lượng.

3. Tổng hợp 7 giải pháp chống hàng giả hiện đại cho doanh nghiệp

Tem chống giả điện tử

Tem chống giả điện tử (QR Code, NFC, RFID,…) là nhóm tem ứng dụng công nghệ số để xác thực sản phẩm và truy xuất nguồn gốc. Chúng cho phép quét QR Code để kiểm tra thông tin, xác thực bằng chip NFC khi chạm điện thoại, quản lý và nhận diện từ xa qua RFID,… giúp doanh nghiệp tăng cường chống giả và bảo vệ thương hiệu hiệu quả.

Giải pháp chống hàng giả với tem iCheck và quét mã QR xác thực nhanh.
Giải pháp chống hàng giả với tem iCheck và quét mã QR xác thực nhanh

Công nghệ truy xuất nguồn gốc sản phẩm

Một số hệ thống tiêu biểu hỗ trợ truy xuất nguồn gốc, theo dõi hành trình sản phẩm như GS1 Vietnam (chuẩn mã số mã vạch quốc tế theo dõi chuỗi cung ứng) và iCheck Trace (nền tảng truy xuất nguồn gốc theo chuẩn quốc gia).

Giải pháp bao bì chống hàng giả

Bao bì chống giả là lớp vỏ ngoài được thiết kế với các yếu tố bảo mật nhằm ngăn chặn hành vi làm giả sản phẩm. Doanh nghiệp có thể sử dụng tem niêm phong, tem vỡ, tem hologram, mực đổi màu, mã QR/NFC hoặc các chi tiết in vi mô khó sao chép. Nhờ đó, người tiêu dùng có thể nhận biết hàng thật thông qua những dấu hiệu trực quan và đáng tin cậy.

Giải pháp xác thực sinh trắc học

Đây là việc sử dụng các đặc điểm sinh học như khuôn mặt, vân tay hoặc mống mắt để chống làm giả. Nhận diện khuôn mặt thường dùng cho sản phẩm cao cấp như đồng hồ, túi xách, trong khi vân tay và quét mống mắt được áp dụng cho các thiết bị yêu cầu bảo mật cao như két sắt hoặc thiết bị công nghệ.

Giải pháp chống hàng giả - Sinh trắc học
Giải pháp chống hàng giả – Sinh trắc học

Phần mềm chống hàng giả

iCheck Scan là phần mềm chống giả cho phép người dùng quét mã QR để kiểm tra nguồn gốc và xác thực hàng chính hãng. Ứng dụng hiển thị ngay thông tin sản phẩm như nhà sản xuất, lô hàng, hạn sử dụng,…. đồng thời ghi nhận số lần quét, cảnh báo mã bị quét nhiều lần bất thường.

Đối với doanh nghiệp, iCheck Scan giúp quản lý dữ liệu quét, giám sát phân phối và tăng cường bảo vệ thương hiệu trước tình trạng làm giả.

Hợp tác với cơ quan chức năng và tổ chức kiểm định độc lập

Hợp tác với cơ quan chức năng và tổ chức kiểm định độc lập là bước quan trọng giúp doanh nghiệp hỗ trợ xử lý hàng giả kịp thời và minh bạch. Các đơn vị có thể phối hợp để kiểm định, xác minh và xử lý các vụ việc liên quan đến hàng thật – hàng giả gồm:

  • Tổng cục Quản lý thị trường (Bộ Công Thương)
  • Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học & Công nghệ)
  • Viện Khoa học Hình sự (Bộ Công an)

Đào tạo nhân viên và truyền thông nâng cao nhận thức khách hàng

Doanh nghiệp cần trang bị cho nhân viên và người tiêu dùng kiến thức nhận biết tem chống giả chính hãng, cách sử dụng phần mềm xác thực và thao tác quét mã QR/NFC để kiểm tra nguồn gốc sản phẩm. Bên cạnh đó, việc phổ biến quy trình xử lý khi phát hiện dấu hiệu hàng giả giúp mọi người biết cách phản ứng đúng và kịp thời.

Song hành với hoạt động đào tạo nội bộ, doanh nghiệp cũng nên đẩy mạnh truyền thông chống giả thông qua video hướng dẫn, infographic, tờ rơi hoặc thông báo tại điểm bán, nhằm giúp khách hàng dễ dàng hiểu và chủ động nhận diện hàng thật trong mọi tình huống.

4. Giải pháp chống hàng giả dành cho người tiêu dùng

Hàng giả ngày càng tinh vi, gây khó khăn cho người tiêu dùng trong việc phân biệt sản phẩm thật. Vì vậy, áp dụng các giải pháp chống hàng giả là điều cần thiết. Dưới đây là những cách đơn giản nhưng hiệu quả giúp người tiêu dùng nhận diện và bảo vệ quyền lợi của mình.

Các cách nhận biết hàng giả đơn giản và hiệu quả

Bao bì và nhãn mác:

  • Hàng thật: In sắc nét, rõ ràng, tem chống giả có thể xác thực.
  • Hàng giả: Nhòe, lệch màu, sai chính tả, không có tem chống giả.

Mã vạch và QR Code:

  • Hàng thật: Quét QR/Mã vạch hiển thị đầy đủ thông tin sản phẩm.
  • Hàng giả: Không có mã vạch hoặc quét không ra thông tin chính thống.

Chất liệu sản phẩm:

  • Hàng thật: Kết cấu chắc chắn, đúng mô tả của nhà sản xuất.
  • Hàng giả: Rẻ tiền, dễ hỏng, màu sắc khác thường.

Giá cả:

  • Hàng thật: Giá ổn định, có sự kiểm soát từ hãng.
  • Hàng giả: Giá quá rẻ so với mặt bằng chung.
    Nhận biết hàng giả đơn giản qua logo và đường may
    Nhận biết hàng giả đơn giản qua logo và đường may

Sử dụng ứng dụng xác thực và kiểm tra nguồn gốc

Top 5 ứng dụng kiểm tra hàng thật – giả tại Việt Nam.

Tên ứng dụng

Tính năng chính

iCheck Scan

Quét mã vạch, QR Code, kiểm tra thông tin sản phẩm

Scan & Check

Truy xuất nguồn gốc, kiểm tra xuất xứ hàng hóa

CheckVN

Xác thực hàng chính hãng từ các thương hiệu hợp tác

Gcheck

Kiểm tra mã số, mã vạch để nhận diện sản phẩm thật

Barcode Việt

Tra cứu nguồn gốc sản phẩm, xác minh hàng giả

Cách sử dụng ứng dụng xác thực:

  • Bước 1: Tải ứng dụng từ App Store/Google Play.
  • Bước 2: Mở ứng dụng và quét mã QR/mã vạch trên sản phẩm.
  • Bước 3: Xem thông tin xuất xứ, đơn vị sản xuất, giấy chứng nhận (nếu có).
  • Bước 4: Nếu phát hiện nghi vấn, báo cáo ngay với cơ quan chức năng.

Quy trình khiếu nại và báo cáo sản phẩm nghi vấn hàng giả

  • Bước 1: Thu thập bằng chứng – Gom đầy đủ hóa đơn mua hàng, hình ảnh/video sản phẩm và tem nhãn (nếu có), cùng thông tin nơi bán như cửa hàng hoặc website.
  • Bước 2: Gửi khiếu nại đến cơ quan chức năng – Liên hệ Tổng cục Quản lý thị trường qua hotline 1900.888.655, gửi email: hotro@dms.gov.vn, hoặc gửi báo cáo trên website của Tổng cục Quản lý thị trường (dms.gov.vn) và Cục Sở hữu trí tuệ (ipvietnam.gov.vn).
  • Bước 3: Chờ xác minh và phản hồi – Cơ quan chức năng sẽ kiểm tra hồ sơ. Nếu có vi phạm, sản phẩm bị thu hồi và người tiêu dùng có thể được hoàn tiền tùy trường hợp.
  • Bước 4: Phổ biến thông tin để cảnh báo cộng đồng – Chia sẻ thông tin vụ việc lên mạng xã hội, nhóm tiêu dùng uy tín hoặc báo chí/diễn đàn để nhiều người biết và tránh mua phải hàng giả.

5. Các xu hướng công nghệ mới trong chống hàng giả

Dưới đây là những xu hướng công nghệ mới đang được áp dụng trong giải pháp chống hàng giả.

AI và Machine Learning phát hiện hàng giả

Trí tuệ nhân tạo (AI) và học máy (Machine Learning) giúp tự động phân tích, nhận diện dấu hiệu bất thường trong sản phẩm và chuỗi cung ứng.

Cách AI phát hiện hàng giả

  • Bước 1: Tập hợp hình ảnh sản phẩm, tem chống giả, mã vạch, cùng dữ liệu từ camera an ninh và hệ thống kiểm tra tự động.
  • Bước 2: AI phân tích hàng ngàn mẫu hàng thật và hàng giả để học cách nhận diện sự khác biệt trên bao bì, tem nhãn và logo.
  • Bước 3: Khi người dùng quét mã hoặc chụp ảnh, AI so sánh với dữ liệu đã học và cảnh báo nếu thấy dấu hiệu bất thường.
  • Bước 4: Hệ thống tự động gửi cảnh báo về các trường hợp nghi ngờ hàng giả và có thể kết nối với nhà sản xuất để xác minh và xử lý.
AI hỗ trợ phát hiện hàng giả bằng công nghệ thông minh
AI hỗ trợ phát hiện hàng giả bằng công nghệ thông minh

Ví dụ thực tế

  • Amazon: Sử dụng AI để kiểm tra hình ảnh sản phẩm, xác định hàng giả trên nền tảng của họ.
  • Alibaba: Áp dụng Machine Learning để phân tích hành vi giao dịch đáng ngờ và phát hiện gian lận.

Tìm hiểu thêm: Xu hướng phát triển tem chống hàng giả trong thời đại số

Công nghệ IoT trong kiểm tra và bảo vệ sản phẩm

Internet of Things (IoT) giúp sản phẩm “thông minh hơn” bằng cách gắn chip, cảm biến để theo dõi tình trạng sản phẩm theo thời gian thực.

Ứng dụng IoT trong chống hàng giả

  • Smart Packaging (Bao bì thông minh): Tích hợp cảm biến theo dõi nhiệt độ, độ ẩm và vị trí sản phẩm, đồng thời cho phép người tiêu dùng quét mã QR hoặc NFC để kiểm tra nguồn gốc.
  • Chip RFID & NFC chống giả: RFID hỗ trợ theo dõi sản phẩm xuyên suốt chuỗi cung ứng, còn NFC giúp xác thực hàng thật nhanh chóng bằng cách quét chip trực tiếp trên smartphone.

Ví dụ thực tế: Các thương hiệu như LVMH sử dụng chip NFC trong túi xách để xác thực hàng chính hãng, trong khi IBM và Maersk ứng dụng IoT để theo dõi chuỗi cung ứng, giúp hạn chế gian lận trong xuất nhập khẩu.

Ứng dụng IoT giám sát và hỗ trợ phát hiện hàng giả tự động
Ứng dụng IoT giám sát và hỗ trợ phát hiện hàng giả tự động

In 3D và tem chống giả khó sao chép

Công nghệ in 3D cho phép tạo ra các loại tem chống giả có cấu trúc tinh vi mà những phương pháp truyền thống khó có thể sao chép. Nhờ khả năng tạo hình chính xác và độc nhất, in 3D được ứng dụng mạnh mẽ trong nhiều giải pháp chống hàng giả hiện đại.

  • Tem Hologram 3D: Loại tem tạo hiệu ứng đổi hình theo góc nhìn, rất khó làm giả và thường được dùng cho các sản phẩm cao cấp như đồng hồ, mỹ phẩm hay rượu ngoại. Nhiều thương hiệu còn kết hợp Hologram cùng QR Code và NFC để tăng mức độ xác thực.
  • Dấu vân tay kỹ thuật số: Công nghệ in 3D có thể tạo “vân tay” riêng cho từng sản phẩm, giúp truy xuất nguồn gốc chính xác. Giải pháp này phù hợp với linh kiện điện tử, máy móc hoặc ngành công nghiệp ô tô.
  • Ví dụ thực tế: Philip Morris dùng in 3D để tạo tem bảo mật trên bao thuốc, còn Rolex áp dụng tem 3D để bảo vệ đồng hồ chính hãng trước nguy cơ bị làm giả.

Kết luận

Việc áp dụng giải pháp chống hàng giả, đặc biệt là tem chống hàng giả ngay từ đầu giúp doanh nghiệp bảo vệ thương hiệu, tạo niềm tin vững chắc cho người tiêu dùng. Đây là yếu tố quan trọng để duy trì lợi thế cạnh tranh và phát triển bền vững.

Chống hàng giả không phải là nhiệm vụ của riêng ai mà cần sự chung tay của doanh nghiệp, cơ quan chức năng và người tiêu dùng. Hãy cùng iCheck hành động ngay hôm nay để xây dựng một thị trường minh bạch, an toàn, nói không với hàng giả.

Cập nhật lần cuối: 03/12/2025

Minh Anh iCheck

BTV nội dung
tại
Với hơn 5 năm kinh nghiệm triển khai giải pháp tem chống giả và truy xuất nguồn gốc sản phẩm, Minh Anh vừa phụ trách nội dung chuyên môn trên blog iCheck, vừa tham gia tư vấn và nghiên cứu công nghệ chống giả cho các doanh nghiệp trong ngành thực phẩm, mỹ phẩm, dược phẩm.