Có, tem chống giả vẫn có thể bị làm giả về hình thức bên ngoài, nhưng không thể làm giả được công nghệ bảo mật bên trong.
“Tem chống hàng giả có làm giả được không?” là băn khoăn phổ biến của nhiều doanh nghiệp khi hàng giả ngày càng tinh vi, dù sản phẩm đã được dán tem chống giả. Thực tế này đặt ra câu hỏi: liệu tem chống giả có thực sự hiệu quả, hay chỉ mang tính hình thức?
Bài viết sẽ làm rõ khả năng bị làm giả của từng loại tem, nguyên nhân khiến tem truyền thống mất hiệu quả và những điều kiện cần có để tem chống giả thực sự phát huy vai trò bảo vệ thương hiệu dưới góc nhìn công nghệ và dữ liệu.
Câu trả lời là: CÓ – nếu chỉ xét về hình thức. Nhưng KHÔNG dễ, thậm chí gần như không thể, nếu xét ở lớp dữ liệu xác thực phía sau tem.
Trong thực tế, hầu hết các loại tem chống hàng giả đều có thể bị sao chép bề ngoài: màu sắc, hologram, logo, thậm chí cả mã QR. Tuy nhiên, giá trị chống giả không nằm ở miếng tem, mà nằm ở:
Mã xác thực có duy nhất hay không
Dữ liệu phía sau tem có được kiểm soát tập trung
Hệ thống có đối soát – phát hiện bất thường khi quét hay không
Nói cách khác:
Tem có thể bị làm giả về hình thức, dáng vẻ bề ngoài, nhưng không thể làm giả được hệ thống xác thực và công nghệ bên trong con tem.
Đây cũng là lý do vì sao trên thực tế triển khai, nhiều doanh nghiệp dù đã dán tem chống giả nhưng vẫn bị làm giả…, còn một số khác lại kiểm soát rất tốt thị trường dù dùng cùng hình thức tem.
2. Những loại tem dễ bị làm giả nhất trên thị trường hiện nay
Để trả lời đúng câu hỏi “Tem chống hàng giả có làm giả được không?”, cần nhìn vào các loại tem chống giả phổ biến hiện nay trên thị trường, bởi mỗi loại có mức độ bảo mật và khả năng bị làm giả rất khác nhau.
Một số loại tem dễ bị làm giả
Các loại tem rất dễ bị làm giả:
Tem hologram chỉ mang tính trang trí
Không có mã xác thực
Không liên kết dữ liệu
Chỉ cần công nghệ in phổ thông là sao chép được
Tem in offset, in số lượng lớn
Không có mã duy nhất cho từng sản phẩm
Dùng chung một thiết kế → làm giả hàng loạt rất dễ
Tem QR Code dùng chung một đường link
Quét mã nào cũng dẫn về cùng một trang
Không có khái niệm “quét lần đầu – quét lặp”
Người tiêu dùng không thể phân biệt hàng thật – giả
Tem không có hệ thống backend
Không lưu lịch sử quét
Không phát hiện hành vi bất thường
Không có cơ chế cảnh báo cho doanh nghiệp
Bản chất:
Những loại tem này chỉ chống giả về mặt tâm lý, không chống giả về mặt kỹ thuật.
3. Vì sao tem chống giả truyền thống không còn hiệu quả?
Trước đây, tem chống giả chủ yếu dựa vào công nghệ in ấn vật lý. Tuy nhiên, mô hình này đang dần mất hiệu quả vì 3 lý do chính:
3 Lý do tem chống giả truyền thống không còn hiệu quả
Công nghệ in ngày càng phổ biến
Máy in hologram, laser, UV không còn hiếm
Cơ sở làm giả có thể sao chép tem với chi phí thấp
Không có dữ liệu để đối soát
Tem truyền thống không ghi nhận hành vi quét
Không phát hiện được hàng giả lưu thông trên thị trường
Người tiêu dùng không đủ chuyên môn để phân biệt
Không ai mang đèn UV khi đi mua hàng
Việc “soi tem bằng mắt thường” gần như không còn hiệu quả
Kết luận quan trọng: Tem truyền thống thất bại không phải vì tem kém, mà vì không có hệ thống xác thực đi kèm.
4. Tem QR Code xác thực hoạt động thế nào?
Khác với tem truyền thống, tem QR Code xác thực không chỉ là một hình ảnh, mà là một thực thể dữ liệu.
Cơ chế hoạt động cốt lõi:
Mỗi tem được gán một mã QR duy nhất
Mã QR liên kết với hệ thống dữ liệu tập trung
Khi người dùng quét:
Hệ thống kiểm tra mã có tồn tại không
Ghi nhận thời gian – vị trí – số lần quét
Đối soát hành vi quét với kịch bản bình thường
Một số mẫu tem chống giả QR Code
Điều gì xảy ra nếu tem bị làm giả?
Kẻ gian sao chép mã QR → nhiều sản phẩm dùng chung 1 mã
Hệ thống phát hiện:
Mã bị quét lặp bất thường
Quét ở nhiều tỉnh/thành trong thời gian ngắn
Doanh nghiệp có thể:
Cảnh báo người tiêu dùng
Khoanh vùng điểm bán nghi vấn
Can thiệp sớm trước khi hàng giả lan rộng
Điểm khác biệt lớn nhất: QR Code chống giả không ngăn việc sao chép hình ảnh, mà ngăn việc qua mặt hệ thống dữ liệu.
“Trong thực tế triển khai, các nền tảng xác thực QR Code như iCheck vận hành tem chống giả dựa trên hệ thống dữ liệu tập trung, nơi mỗi mã QR được quản lý như một thực thể dữ liệu riêng biệt. Hệ thống này cho phép ghi nhận lịch sử quét, phát hiện hành vi quét lặp bất thường và hỗ trợ doanh nghiệp chủ động can thiệp khi có dấu hiệu làm giả. Để tìm hiểu chi tiết cách triển khai giải pháp tem chống hàng giả QR Code hiệu quả, bạn có thể xem thêm tại Giải pháp tem chống hàng giả bằng QR Code của iCheck”
5. Điều kiện để tem khó / gần như không thể làm giả
Không tồn tại “tem không thể làm giả 100%”, nhưng có những điều kiện khiến việc làm giả gần như vô nghĩa.
Một tem chống giả hiệu quả cần có đủ các yếu tố sau:
Mã xác thực duy nhất cho từng sản phẩm: Không trùng lặp, không tái sử dụng
Hệ thống xác thực tập trung (backend): Có server quản lý dữ liệu, không lưu cục bộ
Cơ chế phát hiện quét lặp: Phân biệt quét lần đầu – quét bất thường
Cảnh báo cho người tiêu dùng: Ví dụ: “Mã đã được quét trước đó”
Doanh nghiệp kiểm soát được dữ liệu: Xem được báo cáo, lịch sử, khu vực nghi vấn
Đơn vị vận hành minh bạch, có pháp lý rõ ràng: Có kinh nghiệm triển khai thực tế cho nhiều ngành hàng
Nguyên tắc cốt lõi:
Chống giả không nằm ở việc “in tem khó đến đâu”, mà nằm ở việc “kiểm soát dữ liệu chặt đến mức nào”.
6. Lời khuyên cho doanh nghiệp khi triển khai tem chống hàng giả
Từ góc độ triển khai thực tế, doanh nghiệp không nên hỏi:
“Tem nào không làm giả được?”
Mà nên hỏi:
“Ai kiểm soát hệ thống xác thực của tem?”
“Nếu mã bị sao chép, tôi có phát hiện được không?”
Hướng dẫn người tiêu dùng quét tem để tạo thói quen xác thực
Trong thực tế, vấn đề không nằm ở việc tem chống giả có thể bị sao chép hay không, mà nằm ở khả năng kiểm soát và xác thực dữ liệu phía sau con tem. Khi không có hệ thống đối soát, phát hiện quét lặp và cảnh báo bất thường, tem chống giả chỉ dừng lại ở yếu tố hình thức.
Ngược lại, khi tem được vận hành cùng một hệ thống xác thực nghiêm túc, mỗi lần quét đều trở thành dữ liệu giúp doanh nghiệp phát hiện rủi ro và kiểm soát thị trường hiệu quả hơn. Chống giả vì thế không còn là câu chuyện “in tem khó đến đâu”, mà là bài toán quản trị dữ liệu và rủi ro trong suốt vòng đời sản phẩm.
Với hơn 5 năm kinh nghiệm triển khai giải pháp tem chống giả và truy xuất nguồn gốc sản phẩm, Minh Anh vừa phụ trách nội dung chuyên môn trên blog iCheck, vừa tham gia tư vấn và nghiên cứu công nghệ chống giả cho các doanh nghiệp trong ngành thực phẩm, mỹ phẩm, dược phẩm.
Bình luận của bạn