Quy định truy xuất nguồn gốc: Doanh nghiệp cần biết gì và chuẩn bị như thế nào?

Quy định truy xuất nguồn gốc đang ngày càng được chú trọng trong quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa. Đặc biệt từ năm 2026, doanh nghiệp thuộc các nhóm hàng hóa nằm trong phạm vi áp dụng cần chủ động rà soát dữ liệu, quy trình và hệ thống truy xuất nguồn gốc.

Tuy nhiên, truy xuất nguồn gốc không đơn thuần là việc gắn mã QR lên sản phẩm. Doanh nghiệp cần có hệ thống dữ liệu để quản lý thông tin từ sản phẩm, nguyên liệu, sản xuất đến phân phối và có khả năng truy xuất khi cần.

Quy định truy xuất nguồn gốc là gì?

Quy định truy xuất nguồn gốc là tập hợp các yêu cầu liên quan đến việc nhận diện, ghi nhận, lưu trữ và cung cấp thông tin về nguồn gốc, quá trình sản xuất và lưu thông của sản phẩm, hàng hóa.

Tùy từng ngành hàng và phạm vi áp dụng, doanh nghiệp có thể phải thực hiện các yêu cầu khác nhau về:

• Thông tin sản phẩm và nguồn gốc.
• Mã số, mã vạch và nhận diện sản phẩm.
• Dữ liệu nguyên liệu, sản xuất và lô hàng.
• Quá trình lưu thông, phân phối.
• Hệ thống truy xuất và khả năng kết nối, chia sẻ dữ liệu.

Do đó, doanh nghiệp cần xác định quy định nào áp dụng cho sản phẩm của mình thay vì áp dụng một mô hình truy xuất giống nhau cho tất cả ngành hàng.

Truy xuất nguồn gốc có bắt buộc không?

Không phải mọi sản phẩm đều mặc nhiên có cùng nghĩa vụ truy xuất nguồn gốc.

Phạm vi bắt buộc phụ thuộc vào nhóm sản phẩm, ngành hàng và quy định chuyên ngành. Trong đó, các nhóm hàng hóa có mức độ rủi ro cao cần được doanh nghiệp đặc biệt lưu ý.

Doanh nghiệp nên xác định:

1. Sản phẩm của mình thuộc nhóm nào?
2. Có nằm trong phạm vi bắt buộc truy xuất không?
3. Yêu cầu dữ liệu cần quản lý là gì?
4. Có yêu cầu kết nối hoặc chia sẻ dữ liệu với hệ thống quản lý hay không?

→ Đọc thêm: Truy xuất nguồn gốc có bắt buộc không?

Những văn bản nào liên quan đến truy xuất nguồn gốc?

Các quy định theo ngành hàng

Ngoài quy định chung, một số ngành có yêu cầu quản lý và truy xuất riêng. Doanh nghiệp cần đối chiếu thêm quy định chuyên ngành tương ứng, chẳng hạn lâm sản, thực phẩm, nông sản, thủy sản…

Doanh nghiệp muốn hiểu rõ hơn về Nghị định 37/2026/NĐ-CP và yêu cầu truy xuất nguồn gốc? Tải miễn phí “Cẩm nang tuân thủ Nghị định 37/2026/NĐ-CP” để nắm các quy định quan trọng và chủ động chuẩn bị.

Hàng hóa rủi ro cao là gì?

Hàng hóa rủi ro cao là nhóm sản phẩm doanh nghiệp cần đặc biệt quan tâm trong bối cảnh các yêu cầu về quản lý chất lượng và truy xuất nguồn gốc ngày càng được tăng cường.

Điều quan trọng không phải chỉ xác định doanh nghiệp thuộc ngành nào, mà cần xác định sản phẩm cụ thể có thuộc phạm vi áp dụng hay không.

Khi thuộc nhóm cần thực hiện truy xuất, doanh nghiệp cần chuẩn bị dữ liệu về:

• Sản phẩm.
• Nguyên liệu.
• Lô sản xuất.
• Quá trình sản xuất.
• Kho và phân phối.
• Các thông tin cần thiết để truy xuất.

→ Đọc thêm: Hàng hóa rủi ro cao là gì?

VeriGoods là gì?

Giao diện website của hệ thống truy xuất nguồn gốc VeriGoods

VeriGoods là tên gọi của hệ thống truy xuất nguồn gốc hàng hóa thuộc Bộ Công Thương, được vận hành tại verigoods.vn. 

Không phải mọi doanh nghiệp đều bắt buộc dùng VeriGoods. Theo Thông tư 31/2026/TT-BCT, từ 1/7/2026, hàng hóa rủi ro cao thuộc phạm vi Bộ Công Thương phải truy xuất qua VeriGoods hoặc hệ thống nội bộ có kết nối. 

→ Đọc thêm: 

• VeriGoods là gì?
• Hệ thống truy xuất nguồn gốc nội bộ có kết nối VeriGoods là gì?

Lộ trình bắt buộc truy xuất nguồn gốc từ 2026-2027

Với doanh nghiệp đã có hệ thống, nên ưu tiên giải pháp có khả năng tích hợp thay vì phải thay thế toàn bộ. Doanh nghiệp có thể tham khảo iCheck Trace để đánh giá mức độ đáp ứng của hệ thống hiện tại.

→ Đọc thêm: Lộ trình bắt buộc truy xuất nguồn gốc từ 2026–2027

Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì?

Doanh nghiệp nên bắt đầu từ 5 việc:

1. Xác định sản phẩm thuộc phạm vi áp dụng.
2. Kiểm kê dữ liệu sản phẩm, nguyên liệu, lô và chuỗi cung ứng.
3. Chuẩn hóa dữ liệu và quy trình ghi nhận.
4. Đánh giá hệ thống hiện tại, bao gồm ERP, DMS, MES hoặc phần mềm truy xuất.
5. Xây dựng hệ thống truy xuất có khả năng quản lý và chia sẻ dữ liệu theo yêu cầu.

→ Đọc thêm: Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì để đáp ứng quy định mới?

iCheck hỗ trợ doanh nghiệp triển khai truy xuất nguồn gốc

iCheck cung cấp iCheck Trace – giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp số hóa và quản lý dữ liệu truy xuất nguồn gốc.

Hệ thống có thể hỗ trợ quản lý:

• Sản phẩm và nguyên liệu.
• Lô sản xuất.
• Quá trình sản xuất.
• Chuỗi phân phối.
• QR truy xuất.
• Dữ liệu tập trung.
• Kết nối với các hệ thống doanh nghiệp.

Đăng ký tư vấn giải pháp truy xuất nguồn gốc iCheck Trace.

Các câu hỏi thường gặp về quy định truy xuất nguồn gốc

Truy xuất nguồn gốc có bắt buộc với mọi doanh nghiệp không?

Không. Chỉ bắt buộc với hàng hóa thuộc nhóm rủi ro cao theo danh mục của Bộ quản lý chuyên ngành.

=> Xem thêm: Truy xuất nguồn gốc có bắt buộc không?

Doanh nghiệp có bắt buộc dùng VeriGoods không?

Không bắt buộc dùng trực tiếp, có thể dùng hệ thống nội bộ miễn kết nối được với VeriGoods. 

Có hệ thống truy xuất riêng có phải xây lại không?

Không, chỉ cần rà soát và bổ sung năng lực còn thiếu, đặc biệt khả năng kết nối dữ liệu.

Có QR Code thì đã đáp ứng truy xuất nguồn gốc chưa?

Chưa. QR Code chỉ là phương tiện hiển thị, cần có hệ thống dữ liệu phía sau đáp ứng đúng yêu cầu.

Doanh nghiệp chưa thuộc diện bắt buộc có nên triển khai không?

Nên. Chủ động minh bạch dữ liệu sớm giúp doanh nghiệp không bị động khi quy định mở rộng phạm vi hoặc khi đối tác, thị trường xuất khẩu yêu cầu.

Kết luận

Quy định truy xuất nguồn gốc đang chuyển trọng tâm từ việc nhận diện sản phẩm sang quản lý và kết nối dữ liệu xuyên suốt chuỗi cung ứng. Doanh nghiệp nên chủ động xác định phạm vi áp dụng, chuẩn hóa dữ liệu và xây dựng hệ thống truy xuất phù hợp thay vì chỉ tập trung vào việc tạo mã QR.

Cập nhật lần cuối: 24/08/2026